
गेल्या तीन आठवड्यांपासून मिडल इस्टमध्ये मोठा तणाव पाहायला मिळत आहे. अमेरिका आणि इस्त्रायल मिळून इराणवर सतत प्राणघातक हल्ले करताना दिसत आहेत. इराणदेखील शांत बसत नाही. प्रत्येक हल्ल्याचे प्रत्युत्तर देताना दिसत आहे. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांड (CENTCOM) ने इराणच्या एका खास टार्गेटवर हल्ला केला आहे. हा हल्ला स्ट्रेट ऑफ होर्मुजजवळ झाला, जिथे इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्डने आपल्या अँटी-शिप मिसाइल लपवल्या होत्या. या मिसाइल जहाजांना लक्ष्य करतात. गेल्या काही दिवसांत होर्मुजमध्ये तेल टँकरांवर हल्ले करत होत्या.
CENTCOM ने सांगितले की, ही साइट्स पूर्णपणे हार्डेंड होती. म्हणजे कठोर काँक्रीट आणि बंकरमध्ये बनवलेली होती, पण अमेरिकी हल्ल्यात त्यांना नष्ट करण्यात आले. अद्याप हे स्पष्ट नाही की हल्ला कोणत्या विमानाने केला गेला – F-15E, F-35 किंवा B-2 बॉम्बर असू शकते – पण रिपोर्ट्समध्ये स्पष्ट उल्लेख आहे की एक अतिशय जड ५००० पाउंडचा बंकर बस्टर बॉम्ब वापरला गेला, ज्याला GBU-72 म्हणतात.
बंकर बस्टर बॉम्ब म्हणजे काय आणि त्याची शक्ती किती धोकादायक आहे?
बंकर बस्टर बॉम्ब हे खास शस्त्र आहे जे खोल जमिनीत किंवा जाड काँक्रीटमध्ये घुसून आत फुटतो. सामान्य बॉम्ब वर फुटतात पण हे आत घुसून संपूर्ण रचना उद्ध्वस्त करतात. ५००० पाउंड (२२६८ किलोग्राम) चा GBU-72 बॉम्ब इतका जड आहे की तो इराणच्या सर्वात खोल मिसाइल लॉन्च साइट्सलाही चिरडू शकतो. २००० पाउंड (सुमारे ९०७ किलो) च्या BLU-109 बॉम्बची टेस्ट फुटेज पाहा. त्यात दिसते की जेव्हा हा बॉम्ब मजबूत काँक्रीटवर पडतो तेव्हा भयानक खड्डा तयार होतो. लोखंडी रिंग्स तुटतात आणि चारही बाजूंना धूळ-धुंध आणि तबाही होते.
आता GBU-72 त्यापेक्षा दुप्पट जास्त जड आहे, तर त्याचा प्रभाव कल्पनेपेक्षा जास्त भयंकर असेल. एकाच बॉम्बने संपूर्ण मिसाइल साइट नष्ट झाली. इराणला आता तिथून जहाजांवर हल्ला करणे कठीण झाले आहे.
हा हल्ला का केला गेला आणि याचा अर्थ काय?
इराण गेल्या काही दिवसांत स्ट्रेट ऑफ होर्मुजमध्ये तेलाच्या जहाजांना रोखत होता. जगातील २०% तेल याच मार्गाने जाते. खार्ग आयलंडवरून इराणचे ९०% तेल बाहेर पडते, म्हणून अमेरिका आधी हवाई हल्ले करत आली आहे. आता जमिनीवरही सैनिक पाठवण्याची तयारी आहे.यूएसएस ट्रिपोली युद्धपोतावर २२०० मरीन्स आधीच या दिशेने निघाले आहेत. हा नवीन हल्ला त्या तयारीचा भाग वाटतो. CENTCOM चा उद्देश इराणच्या मिसाइल ताकदीला पूर्णपणे नष्ट करणे आहे जेणेकरून जगाचा तेल मार्ग सुरक्षित राहील. अद्याप इराणकडून कोणताही प्रतिसाद आलेला नाही पण हा हल्ला दोन्ही देशांमधील तणाव आणखी वाढवू शकतो.
जर इराणने प्रतिसाद दिला तर पुढे काय होईल?
हा हल्ला अद्याप फक्त सुरुवात आहे. जर इराण मिसाइल किंवा ड्रोनने प्रतिसाद देईल तर स्ट्रेट ऑफ होर्मुज पूर्णपणे बंद होऊ शकते. यामुळे तेलाच्या किमती आकाशाला भिडतील. जगात महागाई वाढेल. पण अमेरिकेकडून इतका मोठा बंकर बस्टर वापरून स्पष्ट संदेश दिला गेला आहे की आता कोणताही इराण बंकर सुरक्षित नाही. CENTCOM चा हा स्ट्राइक दाखवतो की अमेरिका आता इराणच्या सर्वात मजबूत ठिकाणांवरही हल्ला करण्याची क्षमता ठेवते. ५००० पाउंड बंकर बस्टरची शक्ती पाहून इराणला विचार करावा लागेल.