उच्च रक्तदाब (हाय ब्लड प्रेशर) ही आजच्या जीवनशैलीशी निगडित सामान्य पण गंभीर समस्या आहे. रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्ताचा दाब सतत जास्त राहिल्यास हृदय, मेंदू, मूत्रपिंड आणि डोळ्यांवर परिणाम होऊ शकतो. उच्च रक्तदाबाची प्रमुख कारणे म्हणजे जास्त मीठाचे सेवन, तेलकट व प्रक्रिया केलेले अन्न, लठ्ठपणा, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि ताणतणावपूर्ण जीवनशैली. दीर्घकाळ मानसिक ताण, चिंता आणि राग यामुळेही रक्तदाब वाढू शकतो. धूम्रपान आणि मद्यपान यांसारख्या सवयींमुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात आणि दाब वाढतो. काही वेळा आनुवंशिक कारणांमुळेही कुटुंबात उच्च रक्तदाबाचा इतिहास असल्यास धोका वाढतो. याशिवाय मधुमेह, मूत्रपिंडांचे विकार, हार्मोन्समधील असंतुलन किंवा वाढते वय ही देखील कारणे ठरू शकतात.
झोपेची कमतरता आणि व्यायामाचा अभाव रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्याची शरीराची क्षमता कमी करतात. अनेकदा उच्च रक्तदाबाची लक्षणे स्पष्ट दिसत नाहीत, म्हणून त्याला “सायलेंट किलर” असे म्हटले जाते. डोकेदुखी, चक्कर, छातीत धडधड किंवा श्वास घ्यायला त्रास अशी लक्षणे काही वेळा दिसू शकतात, पण अनेकांना काहीच जाणवत नाही. त्यामुळे नियमित तपासणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. संतुलित आहार, कमी मीठ, नियमित व्यायाम, ताण नियंत्रण, पुरेशी झोप आणि आवश्यक असल्यास डॉक्टरांनी दिलेली औषधे यामुळे उच्च रक्तदाब नियंत्रित ठेवता येतो.
योग्य वेळी काळजी घेतल्यास हृदयरोग आणि स्ट्रोकसारख्या गंभीर गुंतागुंती टाळता येतात. उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांनी त्यांच्या औषधांबाबत अत्यंत सावधगिरी बाळगली पाहिजे. बर् याचदा उच्च रक्तदाबाचे रुग्ण त्यांच्या डॉक्टरांना विचारतात की ते दररोज बीपीच्या औषधांसह फिश ऑईलचे पूरक आहार घेऊ शकतात का. फिश ऑइल फार पूर्वीपासून हृदयासाठी फायदेशीर मानले जाते, कारण ते ओमेगा -3 फॅटी ऍसिडमध्ये समृद्ध आहे. ते ट्रायग्लिसेराइड्स कमी करण्यासाठी, जळजळ कमी करण्यासाठी आणि हृदयाच्या आरोग्यास समर्थन देण्यासाठी ओळखले जातात. अशा परिस्थितीत प्रश्न असा आहे की बीपी कंट्रोल औषधांसह फिश ऑईलचे सप्लीमेंट घेणे सुरक्षित आहे की नाही?
चला जाणून घेऊयात.
आरोग्यतज्ञाच्या मते, उच्च रक्तदाब असलेले बहुतेक रुग्ण त्यांच्या बीपीच्या औषधांसह फिश ऑईलचे पूरक आहार घेऊ शकतात, परंतु सावधगिरी बाळगली पाहिजे. ओमेगा -3 फॅटी ऍसिड रक्तवाहिन्यांची जळजळ कमी करण्यास, त्यांची लवचिकता वाढविण्यास आणि ट्रायग्लिसेराइडची पातळी कमी करण्यास मदत करतात. काही संशोधन असे सूचित करतात की ते रक्तदाब किंचित कमी करू शकतात. बर् याच वेळा डॉक्टर हृदयरोगाचा धोका कमी करण्यासाठी त्यांना सहाय्यक म्हणून घेण्याची शिफारस करतात. फिश ऑइल सामान्यत: एसीई इनहिबिटर, एआरबी, कॅल्शियम चॅनेल ब्लॉकर्स, बीटा ब्लॉकर्स आणि लघवीचे प्रमाण वाढवणारा पदार्थ यासारख्या बीपी औषधांचा प्रभाव रोखत नाही. त्यामुळे ते घेण्यात काहीच हरकत नाही. जर आपली औषधे आधीच आपला रक्तदाब नियंत्रित ठेवत असतील तर फिश ऑइलचा सौम्य अतिरिक्त परिणाम होऊ शकतो. बहुतेक लोकांमध्ये ही समस्या बनत नाही, परंतु वृद्ध किंवा अनेक औषधे घेत असलेल्या रुग्णांमध्ये कधीकधी बीपी आवश्यकतेपेक्षा जास्त होऊ शकतो. चक्कर येणे, उभे असताना हलकी डोकेदुखी किंवा अशक्तपणा यासारखी लक्षणे रक्तदाब खूप कमी झाल्याचे लक्षण असू शकतात. अशा परिस्थितीत डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
हृदयाच्या आरोग्यासाठी सुरक्षित
तज्ञांच्या मते, फिश ऑइलचा सौम्य रक्त पातळ प्रभाव पडतो. हा प्रभाव खूप लहान आहे आणि सामान्य परिशिष्ट डोसमध्ये वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण नाही. जर एखादी व्यक्ती दररोज 3 ग्रॅमपेक्षा जास्त ईपीए आणि डीएचए घेत असेल तर रक्तस्त्राव होण्याचा धोका वाढू शकतो. जे लोक आधीपासूनच एस्पिरिन किंवा इतर अँटीकोआगुलंट्स म्हणजेच रक्त पातळ करणारी औषधे घेत आहेत त्यांनी अतिरिक्त खबरदारी घेतली पाहिजे . बाजारात उपलब्ध असलेल्या अनेक फिश ऑईल कॅप्सूल 1000 मिलीग्राम आहेत, परंतु त्यापैकी वास्तविक ओमेगा -3 ( ईपीए आणि डीएचए) सामग्री केवळ 300 मिलीग्राम आहे. ही रक्कम सामान्य हृदयाच्या आरोग्यासाठी सुरक्षित मानली जाते. फिश ऑइल हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते, परंतु ते बीपीच्या औषधांना पर्याय नाही.
