तीव्र उष्णता सुरू झाली आहे. उन्हाळ्याच्या ऋतूत, जेव्हा सूर्य आग उगारत असतो, तेव्हा बहुतेक लोक थंड पेय किंवा बर्फाच्या पाण्याचा शोध घेतात. पण भारतीय लोक गरम किंवा थंड चहा पिणे थांबवत नाहीत. ‘कडक चहा’शिवाय शांतता नाही. जर तुम्हालाही चहा पिण्याची आवड असेल तर तुम्ही या गोष्टीशी सहमत होऊ शकता. पण तुम्हाला माहित आहे काय की त्यामागे ठोस विज्ञान आहे? होय, आपण ते बरोबर ऐकले आहे. कडक उन्हात एक कप चहा खरोखरच आपले शरीर थंड ठेवण्यास मदत करू शकतो? चला तर मग जाणून घेऊया विज्ञान काय सांगते. ‘जर्नल ऑफ फिजिऑलॉजिकल सायन्सेस’मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका संशोधनानुसार, जेव्हा आपण काही गरम मद्यपान करतो तेव्हा आपल्या शरीराचे अंतर्गत तापमान किंचित वाढते. आता तुम्हाला असे वाटेल की वाढते तापमान ही एक वाईट गोष्ट आहे?
येथूनच शरीराची ‘कूलिंग मेकॅनिझम’ काम करण्यास सुरवात करते.उष्णता शरीराच्या आत पोहोचताच आपल्या मेंदूला सिग्नल मिळतो की शरीर थंड होणे आवश्यक आहे. त्यामुळे शरीराला वेगाने घाम येऊ लागतो. जेव्हा हा घाम आपल्या त्वचेवरून (बाष्पीभवन) उडतो तेव्हा तो आपल्या शरीराची उष्णता आपल्याबरोबर वाहून नेतो. परिणामी, आपले शरीर पूर्वीपेक्षा थंड वाटू लागते. भारतीय चहा म्हणजे फक्त पाणी आणि पानेच नव्हे तर त्यात आले, वेलची आणि कधीकधी काळी मिरी यासारखे मसाले देखील असतात. आले आणि वेलची ते केवळ चहाची चवच वाढवत नाहीत, तर पचनक्रिया देखील सुधारतात. उन्हाळ्यात पोटाच्या समस्या अनेकदा वाढतात, म्हणून हे मसाले शरीराचे रक्ताभिसरण योग्य ठेवण्यास मदत करतात.
चहा पिऊन स्वतःला थंड ठेवण्याचा हा फॉर्म्युला सगळीकडे बसत नाही. विज्ञानानुसार आपण दोन गोष्टी लक्षात ठेवल्या पाहिजेत. कोरडी उष्णता विरुद्ध आर्द्रता- जर तुम्ही दिल्ली किंवा राजस्थानसारख्या कोरड्या उन्हाळ्यात असाल, जिथे घाम लवकर सुकतो, तर चहा तुम्हाला बरेच फायदे देईल. पण जर तुम्ही मुंबई किंवा कोलकाता सारख्या दमट ठिकाणी असाल, जिथे घाम सुकत नाही तर चिकटतो, तर चहा पिण्यामुळे तुम्ही अधिक अस्वस्थ होऊ शकता. ज्या लोकांना कमी घाम येतो किंवा ज्यांच्या घामाच्या ग्रंथी योग्यरित्या काम करत नाहीत त्यांनी उन्हाळ्यात गरम चहा टाळला पाहिजे .
चहा पिताना लक्षात ठेवा या गोष्टी-
तापमानाचा विचार – जास्त उकळत्या चहा पिऊ नये. यामुळे आपला घसा आणि अन्ननलिकेचे नुकसान होऊ शकते. चहा थोडा नॉर्मल होऊ द्या, मग त्याचा आनंद घ्या.टॅनिन आणि कॅफिन – चहाची पाने जास्त काळ उकळल्याने त्यातील टॅनिनचे प्रमाण वाढते. जास्त प्रमाणात चहाच्या पानांत किंवा कॉफीच्या बियांत असणारे उत्तेजक द्रव्य आणि टॅनिनमुळे काही लोकांमध्ये आंबटपणा किंवा चिंताग्रस्तता येऊ शकते.गुणवत्ता- नेहमी चांगल्या प्रतीच्या चहाच्या पानांचा वापर करा. चहाच्या पिशव्यांपेक्षा उघड्या चहाच्या पिशव्या अधिक चांगल्या मानल्या जातात, कारण चहाच्या पिशव्यांमध्ये मायक्रोप्लास्टिकचा धोका असतो.
चहा किंवा कोल्ड ड्रिंक्स-
कोल्ड ड्रिंक्स प्यायल्याने शरीराचे तापमान अचानक खाली येते, ज्यामुळे शरीराला ‘शॉक’ झाल्यासारखे वाटते. हे दीर्घकालीन थंड प्रदान करत नाही. त्याच वेळी, चहा हळूहळू शरीराची नैसर्गिक शीतलन प्रणाली (घाम येणे) सक्रिय करते, ज्यामुळे आपल्याला दीर्घकालीन आराम मिळू शकतो.
