साप पाहिला की अनेकांची झोप उडते, कारण एखाद्या विषारी सापाने चावा घेतला तर काही वेळातच मृत्यूही होऊ शकतो. अशातच आता कंबोडियामध्ये सापाची एक नवीन प्रजाती आढळली आहे. कंबोडियामध्ये विविध प्रकारच्या गुहा आहेत, या गुहांमध्ये कीटकांच्या असंख्य प्रजाती आढळतात. अलिकडेच या गुहांमध्ये काही असे जीव सापडले आहेत, जे जगात इतर कुठेही आढळत नाहीत. यामध्ये उडणारे साप, अतिशय लहान गोगलगायी आणि मिलिपीड्स यांचा समावेश आहे. याशिवाय फिरोजी (निळा आणि हिरवा) रंगाचा पिट वायपर सापही आढळला आहे. याबाबत सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.
वैज्ञानिकांनी नोव्हेंबर 2023 ते जुलै 2025 दरम्यान कंबोडियातील 10 टेकड्यांवरील 64 गुहांमध्ये संशोधन केले. याचा अहवाल काही दिवसांपूर्वी प्रकाशित करण्यात आला होता. ब्रिटनमधील फ्लोरा अँड फॉना या संरक्षण संस्थेने कंबोडियाच्या पर्यावरण मंत्रालय आणि क्षेत्रीय तज्ज्ञांसह हा सर्वे केला. यात अनेक प्राण्याचा शोध लागला आहे. यात उडणारा सात हा एक मोठा आणि महत्त्वाचा शोध आहे. सापाची ही अशी प्रजाती आहे जी झाडांमधून जाण्यासाठी आपले शरीर सपाट करते आणि नंतर हवेत घसरत पुढे सरकते. हा साप जमिनीवर न उतरता एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर उडी घेऊ शकतो आणि भक्ष्याची शिकार करू शकतो.
वैज्ञानिकांनी काय म्हटले?
कॅलिफोर्नियातील ला सिएरा युनिव्हर्सिटीचे प्राध्यापक ली ग्रिसमर यांनी एका निवेदनात म्हटले की, ‘हे जैवविविधतेच्या छोट्या नमुन्यासारखे आहे, जिथे निसर्ग वारंवार स्वतःच तेच प्रयोग पुन्हा करतो. आम्ही या वेगवेगळ्या ठिकाणी जाऊन त्या प्रजातींच्या डीएनएचे विश्लेषण करतो आणि त्या प्रयोगाची प्रक्रिया कशी चालली आहे हे पाहतो. काही प्रजाती एकसारख्या दिसतात, तर काही वेगळ्या दिसतात. या विश्लेषणातून त्यांच्या उत्क्रांतीमागील शक्ती कोणत्या आहेत, याचा अंदाज लावता येतो.’
इतरही महत्त्वाचे शोध
कंबोडियातील या सर्वेक्षणादरम्यान या भागात सुंडा पॅंगोलिन, हिरवे मोर, लांब शेपटीचे माकड आणि नॉर्दर्न पिग-टेल्ड माकड यांसारख्या प्रजाती आढळल्या आहेत, ज्यांची संख्या जागतिक पातळीवर नगण्य आहे. ग्रिसमर यांनी सांगितले की, ‘जर आपल्याला या पृथ्वीवरील जैवविविधता जपायची असेल, तर इथे काय अस्तित्वात आहे हे समजून घेणे आवश्यक आहे. आपल्याला एखादी गोष्ट अस्तित्वात आहे हेच माहीत नसेल, तर आपण तिचे संरक्षण करू शकत नाही.’
