बॉलिवूडमध्ये आपल्या सौंदर्याने आणि अभिनयाने रसिकांच्या हृदयावर राज्य करणाऱ्या अभिनेत्री रेखा यांनी कारकिर्दीत केवळ ग्लॅमरस भूमिकाच केल्या नाहीत, तर अनेक धाडसी प्रयोगही केले. ९० च्या दशकात जेव्हा बोल्ड भूमिकांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन संकुचित होता, तेव्हा रेखा यांनी चौकटीबाहेर जाऊन अशा काही भूमिका साकारल्या ज्यांनी प्रेक्षकांना आणि समीक्षकांना थक्क केले. त्यांच्या कारकिर्दीतील तीन चित्रपटांनी तर सामाजिक आणि सांस्कृतिक निकषांना थेट आव्हान दिले होते.
१. उत्सव (१९८४)
शशी कपूर निर्मित ‘उत्सव’ हा प्राचीन भारताच्या पार्श्वभूमीवर बेतलेला एक ‘पीरियड ड्रामा’ आहे. यामध्ये रेखा यांनी ‘वसंतसेना’ नावाच्या एका गणिकेची भूमिका साकारली होती. प्रेम, विरह भावना आणि शृंगाराचे अत्यंत कलात्मक सादरीकरण या चित्रपटात पाहायला मिळते. यातील काही बोल्ड दृश्यांमुळे त्या काळात हा चित्रपट प्रचंड चर्चेत आला होता.
२. कामसूत्र: अ टेल ऑफ लव्ह (१९९६) – भारतात बंदी घातलेला चित्रपट
प्रसिद्ध दिग्दर्शिका मीरा नायर यांचा हा चित्रपट रेखा यांच्या कारकिर्दीतील सर्वात वादग्रस्त चित्रपट मानला जातो. प्रेम, विश्वासघात आणि मानवी वासनांचे उघड चित्रण केल्यामुळे भारतीय सेन्सॉर बोर्डाने यावर बंदी घातली होती. प्राचीन भारतीय साहित्याचा आधार घेऊनही यातील दृश्ये तत्कालीन भारतीय मूल्यांच्या विरोधात मानली गेली. मात्र, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर या चित्रपटाची मोठी दखल घेतली गेली. रेखा यांनी यात एका कामकला शिकवणाऱ्या शिक्षिकेची (Rasa Devi) अत्यंत प्रभावी भूमिका साकारली होती.
३. आस्था: इन द प्रिझन ऑफ स्प्रिंग (१९९७) – मध्यमवर्गीय मानसिकतेचा संघर्ष
या चित्रपटात रेखा यांनी ‘आस्था’ नावाची एक अशी गृहिणी साकारली, जी मध्यमवर्गीय कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी एका वेगळ्या वाटेवर जाते. अभिनेता ओम पुरी आणि नवीन निश्चल यांच्यासोबतच्या त्यांच्या काही बोल्ड आणि ‘इंटेन्स’ दृश्यांमुळे हा चित्रपट खळबळजनक ठरला होता. एका विवाहित स्त्रीच्या भावनिक आणि शारीरिक संघर्षाचे पदर रेखा यांनी अत्यंत बेधडकपणे पडद्यावर मांडले.
