Somwati Amavasya 2026: हिंदू धर्मात दानधर्माला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार योग्य वेळी आणि श्रद्धेने केलेल्या दानाचे अनेक पटींनी पुण्यफळ मिळते. विशेषतः सोमवारी येणारी अमावस्या म्हणजेच सोमवती अमावस्या अधिक पुण्यदायी मानली जाते. या दिवशी स्नान, जप, पूजा, दान आणि पितृकार्य केल्यास पितरांचे आशीर्वाद प्राप्त होतात अशी धार्मिक मान्यता आहे.
यंदा सोमवती अमावस्या 15 जून 2026 रोजी साजरी केली जाणार आहे. पंचांगानुसार अमावस्या तिथी 14 जून रोजी दुपारी 12 वाजून 20 मिनिटांनी सुरू होऊन 15 जून रोजी सकाळी 8 वाजून 24 मिनिटांपर्यंत राहणार आहे. उदयतिथीनुसार 15 जूनलाच सोमवती अमावस्या मानली जाणार आहे.
सोमवती अमावस्या विशेष का मानली जाते?
धार्मिक मान्यतेनुसार अमावस्या ही तिथी पितरांना समर्पित असते तर सोमवार हा भगवान शिवाचा दिवस मानला जातो. जेव्हा अमावस्या सोमवारी येते, तेव्हा या दोन पवित्र योगांचा संगम होतो. त्यामुळे या दिवसाचे धार्मिक महत्त्व अधिक वाढते. याच कारणामुळे देशभरातील शिवमंदिरांमध्ये भाविकांची मोठी गर्दी होते. अनेक जण या दिवशी शिवपूजन, रुद्राभिषेक तसेच पितृशांतीसाठी तर्पण करतात.
अन्नदान
सोमवती अमावस्येच्या दिवशी अन्नदान हे सर्वश्रेष्ठ दानांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार तांदूळ, गहू, ज्वारी, डाळी यांसारख्या अन्नधान्याचे दान केल्याने घरात अन्नधान्याची आणि आर्थिक समृद्धीची कमतरता भासत नाही. अनेकजण गरजू कुटुंबांना रेशन किंवा धान्याचे वाटप करून सामाजिक बांधिलकीही जपतात.
वस्त्रदान
गरजू आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल व्यक्तींना कपडे दान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. विशेषतः पांढऱ्या किंवा फिकट रंगाच्या वस्त्रांचे दान करण्याची परंपरा आहे. काही भाविक साड्या, ब्लँकेट, चादरी तसेच इतर आवश्यक वस्तूंचे वाटप करून पुण्य प्राप्त करण्याचा प्रयत्न करतात.
काळे तीळ
अमावस्येच्या दिवशी काळ्या तिळांचे दान पितृशांतीसाठी अत्यंत फलदायी मानले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार या दानामुळे पितृदोषाचा प्रभाव कमी होण्यास मदत होते आणि पूर्वजांची कृपा प्राप्त होते.
गोसेवा
सोमवती अमावस्येच्या दिवशी गायीला हिरवा चारा, भाकरी किंवा गूळ खाऊ घालण्याची प्रथा आहे. अनेकजण गोशाळांना आर्थिक मदत किंवा चाऱ्याचे दान करतात. गोसेवेने पुण्य प्राप्त होते आणि जीवनात सकारात्मक ऊर्जा व सुख-समृद्धी वाढते, अशी श्रद्धा आहे.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती धार्मिक श्रद्धा आणि प्रचलित मान्यतांवर आधारित आहे. यातील दाव्यांची स्वतंत्र पडताळणी केलेली नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)
