बॉलिवूड अभिनेत्री प्रिती झिंटा हिला मुंबई उच्च न्यायालयाकडून गुगल एलसीसी, मेटा आणि अन्य कंपन्यांविरोधात खटला दाखल करण्याची परवानगी मिळाळी होती. कारण तंत्रज्ञानाचा अयोग्य वापर करत एआय-जनरेटेड (AI-generated) ‘डीपफेक, फेरफार केलेल्या प्रतिमा, चॅटबॉक्स आणि अन्य डिजिटल सामग्रीचा वापर करून चुकीच्या मर्गाचा त्यांचा उपयोग केला जात होता. या प्रकरणी प्रितीने थेट कोर्टात धाव घेतली. डीप फेकविरोधात प्रीती झिंटाची मुंबई हायकोर्टात धाव घेतली आहे. त्यानंतर आक्षेपार्ह सामग्री हटविण्यासाठी यंत्रणा तयार करण्याचे कोर्टाने आदेश दिले आहेत.
कोर्टाने दिलेल्या आदेशानुसार, सोशल मीडियावरून एआय-निर्मित डीप फेक फोटो आणि मॉर्फ केलेला मजकूर हटवण्यात यावा… असं सांगितलं आहे. न्यायालयाने या याचिकेची शुक्रवारी दखल घेत आक्षेपार्ह सामग्री हटविण्यासाठी यंत्रणा तयार करण्याचे आदेश ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मसह सर्व पक्षकारांना दिले आहेत.
एआयच्या साहाय्याने तयार करण्यात आलेले डीप फेक व्हिडीओ, मॉर्फा छायाचित्रे आणि त्यांच्या नावाने तयार करण्यात आलेले चॅटबॉट-शैलीतील संवाद व अन्य सामग्री त्यांच्या परवानगीशिवाय तयार करून विविध सोशल मीडिया आणि ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मवर प्रसारित करण्यात आल्याचा दावा प्रीती झिंटा हिने कोर्टात केला आहे.
एवढंच नाही तर, संबंधित संकेतस्थळांना अशी सर्व सामग्री तातडीने हटविण्याचे आदेश द्यावेत तसेच भविष्यात त्यांच्या परवानगीशिवाय त्यांच्याशी संबंधित कोणतीही एआय-निर्मित किंवा मॉर्फा सामग्री प्रसिद्ध करण्यास कायमस्वरूपी मनाई करावी, अशी मागणी याचिकेत करण्यात आली आहे.
एआय द्वारे निर्मित केलेल्या सामग्रीमुळे वाढली चिंता
एआयचा वापर चांगल्या कामासाठी कमी वाईट कामासाठी अधिक होताना दिसत आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) गैरवाप वाढला आहे. आयच्या मदतीने प्रसिद्धी झोतात असलेल्या, सेलिब्रिटींची संमती नसताना त्यांची हुबेहूब नक्कल करणारे ‘डीपफेक’ व्हिडिओ, डिजिटल पद्धतीने फेरफार केलेल्या प्रतिमा आणि AI-निर्मित व्यक्तिमत्त्वे तयार केली जातात.
याबाबत जगभरात चिंता वाढत असतानाच ही बातमी समोर आली आहे. ‘जनरेटिव्ह एआय’च्या (Generative AI) युगात आपल्या वैयक्तिक हक्कांचे आणि डिजिटल ओळखीचे संरक्षण करू पाहणाऱ्या सेलिब्रिटींच्या कायदेशीर खटल्यांच्या वाढत्या यादीत झिंटा हिने दाखल केलेल्या खटल्याची भर पडली आहे. याआधी देखील अनेक सेलिब्रिटींनी यावर आक्षेप घेतला आहे.
